Historia

1. Początki

Jako oficjalną datę powstania szpitala przyjmuje się 3 stycznia 1878 r. Na ten cel Starostwo Powiatowe w Złotowie przeznaczyło dawny budynek dworu Potulickich, w którym wcześniej mieściły się pruskie urzędy państwowe. Prowadzenie szpitala powierzono Zakonowi Joannitów z Królewca, którego wielkim mistrzem zawsze był aktualnie panujący król pruski. Szpital był pierwszą tego rodzaju placówką na obszarze ówczesnego powiatu złotowskiego.

W 1885 r. władze powiatu złotowskiego otrzymały memorandum Joannitów, w którym ci stwierdzają, że budynek szpitala jest zbyt mały, żeby zapewnić prawidłową opiekę pacjentom. Dlatego też w 1890 r. rozpoczęto budowę nowego szpitala, który już pod koniec następnego roku został zasiedlony. Natomiast oficjalne otwarcie i poświęcenie odbyło się 3 lutego 1892 r.

Zachowało się niewiele materiałów dokumentujących wygląd szpitala w Więcborku przed 1910 r. Wiadomo, że funkcję lekarza sprawował radca sanitarny Franz Krebs, a po nim jego syn, Franz Krebs junior, lekarz praktykant. Od stycznia 1881 r. opiekę nad chorymi pełniła diakonisa Augusta Pruhl z Domu Macierzystego Bethanien w Berlinie, zaś po niej od 1896 r. diakonisa Paulina Neumann. Kolejnymi opiekunkami placówki były: od 1901 r. diakonisa Berta Strauss, a od 1905 r. diakonisa Luise Grunwald. Fundusze celowe nie zawsze wystarczały na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem placówki, dlatego też niejednokrotnie deficyt finansowy był pokrywany ze środków dodatkowych, otrzymanych w formie dotacji od władz miasta lub od Zakonu prowadzącego szpital.

W czasie I wojny światowej szpital został przekształcony w lazaret wojskowy. W 1919 r. Starostwo Złotowskie przekazało budynek szpitala Zakonowi Joannitów na własność, a grunt pod nim podzieliło pomiędzy kilkunastu bogatych Niemców z tej części powiatu złotowskiego, która miała przypaść Polsce. W 1923 r. na mocy art. 297 Traktatu Wersalskiego wszelkie dobra należące do Zakonu Joannitów na obszarze Polski, uległy likwidacji. Pomimo tego, wydział samorządowy władz powiatu sępoleńskiego przez 10 lat toczył spór z Niemcami o prawa do szpitala. Udało się go przejąć na mocy wyroku sądowego 30 października 1930 r.

Lecznica w swych strukturach posiadała cztery oddziały szpitalne, na których znajdowało się 50 łóżek zlokalizowanych w 10 pokojach. Brakuje informacji na temat dziejów szpitala w okresie trwania II wojny światowej. Wiadomo jedynie, że budynek nie został zniszczony, a działalność była prowadzona bez przerwy. W 1945 r. kierownictwo nad szpitalem objął lek. med. Adam Gaca, który pracował w nim wraz z lek. med. Józefem Łaskim (obecni patroni szpitala).

Fot. Szpital Powiatowy w Więcborku około 1960 r.

2. Zakład Opieki Zdrowotnej, lata 1973-1998

Na mocy Zarządzenia nr 3/73 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Sępólnie Krajeńskim, w dniu 28.05.1973 r. powstał Zakład Opieki Zdrowotnej w Więcborku. Z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy o Zakładach Opieki Zdrowotnej, jednostka obowiązkowo musiała dokonać wpisu do odpowiedniego rejestru ZOZ. Po przeprowadzeniu reform administracyjnych w Polsce w 1999 r. i co za tym idzie utworzeniu powiatów, ustawodawca określił w art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym zadania publiczne o charakterze ponad gminnym, między innymi w zakresie promocji i ochrony zdrowia. W związku z powyższym utworzono jeden podmiot opieki stacjonarnej i jednocześnie wyodrębniono ze struktury organizacyjnej ZOZ ośrodki opieki ambulatoryjnej.

3. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, lata 1999-2002

Na podstawie zarządzenia nr 138/98 Wojewody Bydgoskiego z dnia 28 sierpnia 1998 r. z dniem 30 listopada 1998 r. Zespół Opieki Zdrowotnej w Więcborku przekształcił się w Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej noszący nazwę Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej-Szpital Powiatowy w Więcborku. Z dniem 1 stycznia 1999 r. rolę organu założycielskiego i prowadzącego spzoz pod nazwą Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej-Szpital Powiatowy w Więcborku przejęło Starostwo Powiatowe w Sępólnie Krajeńskim.

4. POW-MEDICA sp. z o.o. – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (2002-2004)

W sierpniu 2000 r. Rada Powiatu w Sępólnie Krajeńskim podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do procesu przekształcenia Szpitala Powiatowego w Więcborku w spółkę prawa handlowego. Rada Społeczna działająca przy Szpitalu Powiatowym pozytywnie odniosła się do działań zmierzających do przekształcenia podmiotu i zadeklarowała swój aktywny udział w przedmiotowym procesie. Ostatecznie z dniem 28 lutym 2002 r. został zakończony proces likwidacji spzoz. W 2001 r. Zarząd Powiatu zawarł umowę z nowo powstałym podmiotem działającym pod nazwą POW-MEDICA sp. z o.o. Zarząd spółki wyznaczył sobie jako priorytet wykonywanie zadań zmierzających do poprawy warunków lokalowych jak i sprzętowych, w celu podniesienia jakości świadczonych usług. W związku z tym przebudowano sale chorych na Oddziale Chorób Wewnętrznych i utworzono salę Nieinwazyjnej Diagnostyki Kardiologicznej, którą zaopatrzono w nowoczesną aparaturę medyczną. Dodatkowo zakupiono ambulans wraz z wyposażeniem spełniający wszystkie wymogi techniczne i epidemiologiczne. Spółka POW-MEDICA ostatecznie nie spełniła jednak pokładanych nadziei i upadła w 2004 r.

5. NOVUM-MED spółka z o.o. (od 01.11.2004)

Dnia 1 listopada 2004 r. na majątku szpitalnym rozpoczęła swą działalność NOVUM-MED spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powołana z inicjatywy Starostwa Powiatowego. W kolejnych latach przeprowadzono szereg inwestycji na obiektach szpitalnych oraz wybudowano nowe. Wszystko w celu unowocześnienia placówki i sprostania wymaganym standardom. Spółka NOVUM-MED prowadzi szpital do dnia dzisiejszego.

Patroni Szpitala

Lekarz Adam Gaca (1910–1971)

Pochodził z Grudziądza, urodził się w 1910 r. Studia medyczne ukończył na Uniwersytecie Poznańskim uzyskując dyplom lekarza w roku 1938. Po odbyciu służby wojskowej, podjął pracę w Szpitalu miejskim w Bydgoszczy, a później w Poznaniu. W roku 1939 dostał się do niewoli, po zwolnieniu wrócił do Bydgoszczy. W latach okupacji pracował też w Toruniu i Elblągu. W 1944 r. wraz z rodziną został wywieziony do obozu w Potulicach. Po zakończeniu II wojny światowej osiadł w Więcborku. Tu w latach 1945-1971 pracował na stanowisku dyrektora i ordynatora oddziału chirurgicznego szpitala. Niejednokrotnie przez kilka dni w ogóle nie opuszczał miejsca pracy. Dlatego też cieszył się szczerym uznaniem i szacunkiem społeczeństwa powiatu. Jedną ze spraw, w które angażował się z wielką pasją, była budowa nowego budynku szpitalnego, oddanego do użytku w 1974 r. Niestety, nie doczekał efektu końcowego, gdyż zmarł 4 grudnia 1971 r.

Fot. A. Gaca

Lekarz Józef Łaski (1914–1984)

Podobnie jak A. Gaca, ukończył Uniwersytet w Poznaniu. Urodził się w 1914 r. w Lubiczynie. W toku kampanii wrześniowej dostał się do niewoli. Po uwolnieniu pracował w szpitalach w Chełmży, Poznaniu i Kwidzynie. W początkach 1945 r. został przymusowo wywieziony do Niemiec. Po zakończeniu wojny powrócił do Polski. Od września 1945 r. był lekarzem powiatowym w Sępolnie Kr. W latach 1950-1981 pracował jako lekarz i ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala w Więcborku. Przez wiele lat borykał się z poważną chorobą – cukrzycą. Pomimo tego nadal niósł pomoc i starał się służyć pacjentom. Zmarł w 1984 r.

Fot. J. Łaski

Pełna poświęcenia postawa dwóch więcborskich medyków była przesłanką dla władz powiatu sępoleńskiego, by uczynić ich patronami Szpitala Powiatowego, aby stanowili wzór i przykład dla wszystkich swoich następców.